پوست به عنوان بزرگ‌ترین عضو بدن، نقش حیاتی در محافظت از بدن در برابر عوامل خارجی ایفا می‌کند. با این حال، به دلیل قرار گرفتن در معرض آلودگی، نور خورشید، استرس و عوامل دیگر، پوست ممکن است دچار مشکلاتی مانند لک، جوش، خشکی و پیری زودرس شود. یکی از روش‌های مؤثر برای حفظ سلامت و زیبایی پوست، استفاده از سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار است. این محصولات با از بین بردن سلول‌های مرده پوست و تحریک تولید سلول‌های جدید، به بهبود بافت و ظاهر پوست کمک می‌کنند. در این مقاله، به بررسی انواع سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار، ترکیبات مؤثر، نحوه استفاده و مزایا و معایب آن‌ها می‌پردازیم.

لایه‌بردار چیست؟

لایه‌برداری فرآیندی است که در آن لایه‌های مرده پوست از سطح آن برداشته می‌شود تا سلول‌های جدید و سالم جایگزین شوند. این فرآیند می‌تواند به صورت فیزیکی (با استفاده از اسکراب‌ها) یا شیمیایی (با استفاده از اسیدها و آنزیم‌ها) انجام شود. لایه‌برداری منظم می‌تواند به بهبود بافت پوست، کاهش لک‌ها، کوچک‌ کردن منافذ، افزایش جذب محصولات مراقبت از پوست و کاهش علائم پیری کمک کند.

انواع لایه‌بردارها

لایه‌بردارها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: لایه‌بردارهای فیزیکی و لایه‌بردارهای شیمیایی.

1.  لایه‌بردارهای فیزیکی

لایه‌بردارهای فیزیکی با استفاده از ذرات ریز یا ابزارهای مکانیکی، سلول‌های مرده پوست را از سطح آن جدا می‌کنند. این نوع لایه‌بردارها معمولاً به صورت اسکراب، برس‌های صورت یا دستگاه‌های لایه‌برداری استفاده می‌شوند.

مزایا:

• نتایج فوری: پس از استفاده، پوست صاف و درخشان به نظر می‌رسد.
• مناسب برای پوست‌های چرب: به کاهش چربی و جوش‌های سرسیاه کمک می‌کند.

معایب:

ممکن است باعث تحریک پوست‌های حساس شود.

استفاده نادرست می‌تواند باعث ایجاد خراش‌های ریز روی پوست شود.

2. لایه‌بردارهای شیمیایی

لایه‌بردارهای شیمیایی با استفاده از اسیدها یا آنزیم‌ها، لایه‌های مرده پوست را حل می‌کنند. این نوع لایه‌بردارها معمولاً به صورت سرم، کرم یا ماسک استفاده می‌شوند.

مزایا:

• مناسب برای پوست‌های حساس: به دلیل عدم نیاز به مالش، احتمال تحریک پوست کمتر است.
• نتایج طولانی‌مدت: با تحریک تولید کلاژن، به بهبود بافت پوست در طول زمان کمک می‌کند.

معایب:

• ممکن است باعث قرمزی یا خشکی پوست شود.
• نیاز به زمان برای مشاهده نتایج دارد.

ترکیبات مؤثر در سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار

سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار حاوی ترکیبات فعالی هستند که به بهبود بافت و ظاهر پوست کمک می‌کنند. برخی از این ترکیبات عبارتند از:

 1. لایه‌بردار اسید آلفا هیدروکسی (AHA)

اسیدهای آلفا هیدروکسی مانند گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید، از ترکیبات رایج در لایه‌بردارهای شیمیایی هستند. این اسیدها با حل کردن پیوندهای بین سلول‌های مرده پوست، به لایه‌برداری کمک می‌کنند. برای لایه برداری پوست خشک و حساس گزینه مناسبی می‌باشد.

 مزایا:

•  بهبود بافت پوست
•  کاهش لک‌ها و علائم پیری
•  افزایش جذب محصولات مراقبت از پوست

 2. لایه‌بردار اسید بتا هیدروکسی (BHA)

اسیدهای بتا هیدروکسی مانند سالیسیلیک اسید، به دلیل توانایی در نفوذ به منافذ پوست، برای لایه برداری پوست‌ چرب و مستعد جوش مناسب هستند. می‌توان برای لایه بردار جوش صورت، جوش‌های سرسیاه، جوش زیر پوستی، جای جوش استفاده شود.

 مزایا:

•  کاهش جوش‌های سرسیاه و سرسفید
•  کنترل چربی پوست
•  کاهش التهاب و قرمزی

  3. رتینول

رتینول یک فرم از ویتامین A است که به تحریک تولید کلاژن و افزایش سرعت بازسازی سلول‌های پوست کمک می‌کند.

 مزایا:

•  کاهش چین و چروک
•  بهبود بافت پوست
•  کاهش لک‌ها

4.  آنزیم‌ها

آنزیم‌هایی مانند پاپائین (از پاپایا) و بروملین (از آناناس)، به صورت ملایم سلول‌های مرده پوست را از بین می‌برند.

 مزایا:

•  مناسب برای پوست‌های حساس
•  لایه‌برداری ملایم بدون تحریک پوست

نحوه استفاده از سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار

استفاده صحیح از سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار برای دستیابی به بهترین نتایج و جلوگیری از عوارض جانبی بسیار مهم است. در این بخش، مراحل استفاده از این محصولات را بررسی می‌کنیم.

  انتخاب محصول مناسب

قبل از استفاده از هر محصول لایه‌بردار، باید نوع پوست و نیازهای آن را در نظر گرفت. برای مثال، پوست‌های حساس ممکن است به لایه‌بردارهای ملایم‌تر مانند آنزیم‌ها یا AHA با غلظت پایین نیاز داشته باشند، در حالی که پوست‌های چرب ممکن است از BHA بهره بیشتری ببرند.

 تست پچ

قبل از استفاده از هر محصول جدید، انجام تست پچ روی بخش کوچکی از پوست (مانند پشت گوش یا داخل بازو) توصیه می‌شود. این کار به تشخیص حساسیت‌های احتمالی کمک می‌کند.

  لایه بردار را در کجای روتین استفاده کنیم؟ 

• پاکسازی پوست: قبل از استفاده از لایه‌بردار، پوست را با یک پاک‌کننده ملایم تمیز کنید تا آلودگی و چربی‌های سطحی از بین بروند.
• استفاده از لایه‌بردار: مقدار کمی از سرم یا کرم لایه‌بردار را روی پوست تمیز و خشک بمالید. از مالش شدید خودداری کنید.
•  زمان ماندگاری: برخی لایه‌بردارها نیاز به شستشو پس از چند دقیقه دارند، در حالی که برخی دیگر می‌توانند به عنوان ماسک شب استفاده شوند. دستورالعمل محصول را به دقت بخوانید.
•  مرطوب‌کننده: پس از لایه‌برداری، استفاده از یک مرطوب‌کننده مناسب برای حفظ رطوبت پوست ضروری است.
•  محافظت در برابر آفتاب: پس از لایه‌برداری، پوست ممکن است به نور خورشید حساس‌تر شود. استفاده از ضد آفتاب با SPF مناسب را فراموش نکنید.

 دفعات استفاده

دفعات استفاده از لایه‌بردارها به نوع پوست و قدرت محصول بستگی دارد. به طور کلی، لایه‌بردارهای ملایم می‌توانند  بار در هفته استفاده شوند، در حالی که لایه‌بردارهای قوی‌تر ممکن است به استفاده هفتگی یا دو هفته‌ای محدود شوند.

 مزایا و معایب سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار

مزایا:

•  بهبود بافت پوست: لایه‌برداری منظم باعث صاف‌تر و نرم‌تر شدن پوست می‌شود.
•  کاهش لک‌ها و جای جوش: با از بین بردن سلول‌های مرده، لایه‌بردارها به کاهش لک‌ها و جای جوش کمک می‌کنند.
•  جذب بهتر محصولات مراقبت از پوست: لایه‌برداری باعث می‌شود محصولات مراقبت از پوست بهتر جذب شوند.
•  کاهش علائم پیری: لایه‌بردارها با تحریک تولید کلاژن، به کاهش چین و چروک و خطوط ریز کمک می‌کنند.

معایب:

•  تحریک پوست: استفاده بیش از حد یا نادرست از لایه‌بردارها می‌تواند باعث جوش، قرمزی، خشکی و تحریک پوست شود.
•  حساسیت به نور خورشید: پس از لایه‌برداری، پوست ممکن است به نور خورشید حساس‌تر شود و نیاز به محافظت بیشتری داشته باشد.حتما برای استفاده از لایه بردارها از ضدآفتابهای محافظتبالا استفاده کنید.
•  نیاز به زمان: برخی لایه‌بردارها، به ویژه لایه‌بردارهای شیمیایی، ممکن است نیاز به زمان برای نشان دادن نتایج داشته باشند.

جوش زدن بعد از استفاده از کرم لایه بردار؟

بعد از استفاده از کرم لایه بردار، ممکن است برخی افراد جوش بزنند و این موضوع دلایل مختلفی دارد:

1. تحریک پوست: لایه برداری ممکن است پوست را تحریک کرده و منافذ پوستی را باز کند. این موضوع می‌تواند باعث افزایش تولید سبوم (چربی طبیعی پوست) شود و در نتیجه موجب بسته شدن منافذ و ایجاد جوش شود.
2. آزاد شدن آلودگی‌ها و سلول‌های مرده: لایه برداری سلول‌های مرده پوست را از بین می‌برد و ممکن است آلودگی‌ها و چربی‌های موجود در منافذ را آزاد کند. این مواد می‌توانند وارد منافذ شوند و باعث ایجاد جوش و آکنه شوند.
3. پاسخ واکنشی پوست: بعضی افراد ممکن است پوست حساسی داشته باشند که به لایه برداری واکنش نشان دهد. این واکنش می‌تواند باعث التهاب و جوش زدن شود.
4. استفاده از کرم‌های نامناسب برای پوست چرب یا مستعد جوش: اگر کرم لایه بردار انتخابی شما برای نوع پوستتان مناسب نباشد (مثلاً برای پوست‌های چرب یا حساس)، ممکن است باعث بروز جوش شود.
5. اختلال در تعادل رطوبت پوست: لایه برداری می‌تواند به از بین رفتن رطوبت طبیعی پوست منجر شود که این امر می‌تواند باعث خشکی و تحریک پوست و در نتیجه جوش شود.

برای کاهش احتمال جوش زدن بعد از لایه برداری، بهتر است از کرم‌های ملایم و مناسب برای نوع پوست خود استفاده کرده و مراقبت‌های لازم مانند مرطوب نگه داشتن پوست را فراموش نکنید.

لایه بردار چقدر باید روی پوست بماند؟

مدت زمان ماندن لایه بردار روی پوست بستگی به نوع لایه بردار (شیمیایی یا فیزیکی) و نوع پوست شما دارد. به طور کلی، این زمان معمولاً در دستورالعمل‌های محصول ذکر شده است، اما به صورت کلی می‌توان به این موارد اشاره کرد:

1. لایه بردارهای فیزیکی (مثل اسکراب‌ها): این لایه بردارها معمولاً به صورت دستی روی پوست ماساژ داده می‌شوند و بعد از چند دقیقه باید شسته شوند. معمولاً 1 تا 2 دقیقه کافی است تا لایه بردار عمل کند و پوست را تمیز کند.

2. لایه بردارهای شیمیایی (مثل اسیدهای گلیکولیک، سالیسیلیک، یا لاکتیک): این لایه بردارها معمولاً به مدت 5 تا 10 دقیقه روی پوست باقی می‌مانند، اما برخی از محصولات ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشند. برای برخی از این لایه بردارها، ممکن است بهتر باشد که محصول را برای مدت زمان مشخصی (مانند 10 دقیقه) بگذارید تا اثر کند و سپس آن را بشویید.

نکات مهم:

1.  همیشه قبل از استفاده از هر لایه برداری، دستورالعمل محصول را بخوانید و از آن پیروی کنید.
2.  برای پوست‌های حساس، ممکن است زمان کمتری لازم باشد و بهتر است مدت زمان استفاده را کاهش دهید تا از تحریک پوست جلوگیری کنید.
3.  پس از استفاده از لایه بردار، همیشه از مرطوب‌کننده مناسب استفاده کنید تا پوست شما دچار خشکی یا تحریک نشود.
4. اگر تازه به استفاده از لایه بردارها شروع کرده‌اید، بهتر است با زمان‌های کوتاه‌تر شروع کنید و به تدریج زمان آن را افزایش دهید.

نکات مهم در استفاده از سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار

 اجتناب از استفاده بیش از حد: استفاده بیش از حد از لایه‌بردارها می‌تواند به سد محافظتی پوست آسیب برساند و باعث تحریک شود.

 توجه به تاریخ انقضا: محصولات لایه‌بردار ممکن است پس از تاریخ انقضا اثر خود را از دست بدهند یا باعث تحریک پوست شوند.

 استفاده از محصولات مکمل: پس از لایه‌برداری، استفاده از مرطوب‌کننده و ضد آفتاب برای محافظت از پوست ضروری است.

 مشورت با متخصص پوست: در صورت داشتن پوست حساس یا مشکلات پوستی خاص، مشورت با متخصص پوست قبل از استفاده از لایه‌بردارها توصیه می‌شود.

سرم‌ها و کرم‌های لایه‌بردار ابزارهای مؤثری برای بهبود بافت و ظاهر پوست هستند. با از بین بردن سلول‌های مرده و تحریک تولید سلول‌های جدید، این محصولات می‌توانند به کاهش لک‌ها، جوش‌ها و علائم پیری کمک کنند. با این حال، استفاده صحیح و انتخاب محصول مناسب برای نوع پوست بسیار مهم است تا از عوارض جانبی مانند تحریک و خشکی پوست جلوگیری شود. با رعایت نکات مراقبتی و استفاده منظم از این محصولات، می‌توان به پوستی صاف، درخشان و سالم دست یافت.